Vì sao hạt dổi được gọi là “vàng đen” của núi rừng Tây Bắc?

hạt dổi Tây Bắc

Người dân tộc vùng cao Tây Bắc ai cũng có những cảm nhận gần gũi về hạt dổi. Dổi là loại cây vừa cho bóng mát vừa che chắn gió bão, mưa giông vừa cho hạt thơm để làm gia vị.

Hơn nữa lại là vị thuốc quý giúp phòng chống một số bệnh về xương khớp. Cây dổi được trồng nhiều ở Hòa Bình, Sơn La, Lào Cai… hoặc mọc ở các cây rừng cổ thụ ở Tuyên Quang.

Đặc biệt hạt dổi trên núi Na Hang của tỉnh Tuyên Quang luôn được những người sành ăn ưa thích. Có thể nhiều người nội trợ chưa biết tới loại hạt này nhưng đây thực sự là một sản vật quý của núi rừng Tây Bắc.

Khi còn tươi hạt dổi có màu đỏ, khi phơi khô săn lại thì có màu đen sậm. Dổi phải trồng trên 7 năm mới cho hạt thơm và không hắc, còn cây nhỏ hơn sẽ cho hạt hắc và ít thơm. Vì là cây cổ thụ nên việc thu hoạch dổi rất khó khăn, đôi khi người ta phải căng bạt làm lều ở dưới gốc cây dổi để thu hoạch và lần tìm dưới đất để không sót hạt nào. Thu hoạch về được phơi nắng, hạt đen sậm lại và teo đi. Cứ 3kg tươi sẽ cho ra 1kg khô, giá mỗi kg giao động 3 triệu đồng, mỗi hạt 4-5 nghìn đồng. Chính vì vậy từ lâu hạt dổi được xem là vàng đen của núi rừng Tây Bắc.

Một điểm chú ý khi chế biến các món ăn từ hạt dổi là phải được rang hoặc nướng chín rồi tán nhỏ mới dậy mùi thơm. Tuy nhiên hạt dổi sau khi đã rang hoặc nướng chín không để được lâu như hạt tiêu nên khi nào cần dùng người nội trợ mới đem rang hoặc nướng để giữ được trọn hương thơm và vị ngậy nhất.

Hạt dổi hơi hăng nồng nhưng vị của hạt dổi rất thơm, do đó hạt dổi thường được chế biến các món ăn thư thịt lợn món, sườn nướng, gà nướng, tiết canh, trâu gác bếp… các món ăn nhờ thế mà thêm hấp dẫn. Món ăn sử dụng hạt dổi phổ biến nhất ở Tây Bắc có lẽ là thịt lợn mán ướp hạt dổi hấp, món ăn này được chế biến từ nhiều loại gia vị như lá chanh, vừng rang, đường, muối, hạt dổi. Thịt lợn được chọn là thịt lợn mềm đã thui qua rơm. Sau khi sơ chế sạch sẽ người nội trợ ướp các loại gia vị đều lên các món thịt. Lưu ý là phải ướp thật đều để thịt vừa ăn sau khi hấp. Món thịt lợn bản hấp hạt dổi là một đặc sản nổi tiếng, không cần thêm bất cứ một loại nguyên liệu nào, chỉ cần gia vị trong đó chủ yếu hạt dổi thì món ăn đã rất thơm ngon hấp dẫn. Tuy nhiên khi hấp thịt người nội trợ cần lưu ý hấp chín tới vừa đủ.

Hạt dổi nướng giã nhỏ trộn với muối chanh ớt thành một thứ nước chấm cay cay chua chua thơm ngậy dùng để chấm thịt gà, thịt luộc thì không một thức nước chấm nào sánh được. Hay đơn giản nhất xôi trắng chấm với muối rang hạt dổi thôi cũng đã khiến người nào từng được ăn qua phải nhớ mãi.

Ngoài ra hạt dổi còn được ngâm các món măng, ớt hay các loại quả muối. Món ăn đặc biệt đối với hạt dổi là thịt gà nấu măng chua, chỉ cần rắc thêm một chút hạt dổi vào ướp gà và sau khi nướng sẽ khiến món ăn mang hương vị rất được biệt.

Không phải ngẫu nhiên mà hạt dổi đắt như vậy, quả thực dổi là một loại hạt gia vị cực kỳ đặc biệt mà ai đã một lần thưởng thức có lẽ sẽ chẳng thể nào quên. Thâm chí người nào được ăn còn nghiện loại gia vị “vàng đen” này, dù chỉ là thứ gia vị nhưng khi tẩm ướp hoặc pha đồ nêm nếm hạt dổi khiến món ăn hấp dẫn lạ thường. Bởi vậy nó được ví đặc sản trời cho Tây Bắc.

Mỗi món ăn đều có hương vị riêng và bí quyết nằm ở gia vị tẩm ướp hoặc đồ nêm chấm. Nếu từng có dịp lên Tây Bắc và thưởng thức những món ăn của người Thái, chắc hẳn chẳng thể nào quên mùi thơm ngai ngái ngầy ngậy đặc trưng, hỏi ra mới biết là hương vị của hạt dổi. Ở Tây Bắc chỉ có khách quý mới thết đãi những món ăn có loại hạt quý này.

Không chỉ phố biến làm gia vị tẩm ướp, làm muối chấm thức ăn, hạt dổi còn có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe. Theo kinh nghiệm thì hạt dổi có tác dụng kích thích tiêu hóa, làm lưu thông khí huyết rất tốt. Có thể thấy hạt dổi là một loại gia vị độc đáo và quý hiếm, là sản vật quý của núi rừng Tây Bắc.

75 / 100 SEO Score

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *